Anasayfa » Uncategorized » 6.Sınıf Ülkemizin Kaynakları Konu Anlatımı

6.Sınıf Ülkemizin Kaynakları Konu Anlatımı

ÜLKEMİZİN EKONOMİSİ

Öğretmen sınıfa girdiğinde elinde parlak, kristalli ve beyaz bir taş tutuyordu. “Bunun ne olduğunu biliyor musunuz çocuklar?” diye sordu. Sınıftan yanıt gelmedi.

Öğretmen “Bunun adı Bor’dur çocuklar . Bor, Birçok ürünün yapımında kullanılan değerli bir madendir.  Bor madeni aralarında Askeri amaçlı kullanımı, alev geciktirici olarak kullanımı, borlu çimento, deterjan sanayi, ilaç sanayi, kozmetik, tarım ve gübre, seramik sektörü, silah ve uzay fırlatma sistemleriyle ulaştırma sektörlerindeki yakıt-lar ve cam yapımınında bulunduğu 250’den fazla alanda kullanılıyor. Ülkemiz bor açısından çok zengindir. Ayrıca bor gibi  başka bir çok doğal kaynağa sahibiz” dedi.Sonra öğretmen herkesten Türkiye’deki doğal kaynaklar hakkında birer sunum ha-zırlamalarını istedi.

1.   Madenlerimiz

Ülkemiz sahip olduğu doğal kaynaklar açısından oldukça şanslı. Doğal kaynaklarımızın başında madenlerimiz geliyor. Sahip olduğumuz madenlerden bazılarını aşağıdaki tabloda görebiliriz.

Madenlerimiz genellikle çıkarıldıkları yerlerin yakınlarında işlenerek kullanılacak duruma getiriliyor. Bu yüzden buralarda ekonomik hayat madencilik üzerine kurulmuş durumda. Örneğin Zonguldak için taş kömürü, Elazığ için krom, Balıkesir için bor çok önemli.

 

Ancak bazı madenlerimiz çıkarıldıkları yerden uzakta işlenebiliyor. Çünkü madenin işlenebilmesi için sermaye, işgücü, enerji gibi unsurlar gerekli. Bununla birlikte:

 

*    İşletmeye açılacak yerdeki maden, metal oranı bakımından zengin

 

*    Madenin miktarı fazla

 

*    Çıkarma, işleme, dağıtım kolay ve ucuz olmalı.

 

Madencilik ekonomimiz için çok önemli. Üstelik ülkemizin birçok yerinde yeni maden yatakları bulunuyor. Buna örnek olarak internette bulduğum sonraki sayfadaki haberi okuyabilirsiniz:

1)   Isparta’da günümüzde en çok kullanılan ve işlenen maden nedir? Hangi alanda kullanılmak-tadır?

2) Isparta’da bulunan Torf madeni ve diğer maden kaynaklarını kullanmak için sence neler yapılmalıdır?

3)  Bölgedeki madenler değerlendirilmeye başladığında:

a) Isparta’nın ekonomisine nasıl bir katkı sağlar?

b) Isparta’nın Türkiye ekonomisine katkısı nasıl değişir?

c) Madenleri işleyen tesislerin bölgedeki Milli Parklar ve çevre üzerinde olumsuz etkileri neler olabilir, buna karşı ne gibi önlemler alınabilir?

1) Madencilik alanında yatırım yapmak istiyorsun Perlit madenine yatırım yaparmıydın? Neden?

 

2) Bu madeni, çıkartmak için tesislerini nerelere kurardın ve iş gücünü nerelerden sağlardın? Türkiye haritası üzerinde göster.

 

 

3) Çıkardığın bu madeni hangi alanlarda değerlendirirdin?

 

 

4) Bu ilçenin belediye başkanı olsan, Perlit’i özel sektöre ve Devlete tanıtmak, yatırımcıları buraya çekmek için neler yapardın?

 

 

5) Bu bölgedeki perlit iyi değerlendirildiğinde ülke ve Dünya ekonomisine nasıl katkı sağlar?

 

6) Bölgedeki madencilik beraberinde hangi yan sanayi yatırımlarını genişletebilir?

 

7) Perlit gibi çıkarılıp işlendiğinde ekonomiye katkısı yüksek olabilecek başka madenler varmıdır? Araştır.

2.   TOPRAKLARIMIZ

Toprak bizler için çok önemlidir. Çünkü yaşamımız için gerekli gıda maddelerini topraktan sağlarız. Türkiye’de topraklarımızın kullanım alanına göre dağılımı ise aşağıdaki gibidir:

Grafikte gördüğünüz gibi dağılımlarda en büyük pay ekili dikili alanlara aittir. Yani topraklarımızın çoğunda tarım ürünü yetiştirilmektedir. Çünkü ülkemiz iklim ve toprak çeşitliliği açısından oldukça zengindir. Bu yüzden değişik iklim ve toprak koşullarına uygun ürünler yetiştirilebilmektedir.

Yaşadığın çevrede en çok hangi tarım ürünleri yetiştiriliyor? Bu ürünler hangi alanlarda kulla-nılıyor?

Yetiştirilen ürünler bazen üretim alanının yakınında bazen de oldukça uzakta yer alan fabrikalarda işlenir. Örneğin şekerpancarı çabuk bozulan bir ürün olduğu için işlendiği şeker fabrikası üretim alanına yakın olmalıdır. Ancak pamuk için böyle bir durum söz konusu değildir. Pamuklu dokuma fabrikası üretim alanından uzağa kurulabilir. Yani tarım ürününün yerini iklim ve toprak koşulları belirlerken ürünü işleyen fabrikanın yerini belirleyen başka koşullar vardır.

3.   ORMANLARIMIZ

Ormanlar yaşadığımız bölgede diğer canlıların korunması, havanın temizlenmesi, insanların yaşaması ve ekonomik faaliyetlerini sürdürmesi için gerekli olan çok önemli bir doğal örtüdür.

TURİZM

Denizlerimiz turizme katkı sağlayan önemli bir doğal kaynaktır. Özellikle Ege ve Akdeniz, güneşi, temiz suyu ve plajlarıyla turizm için çok önemlidir.

2. KONU : YATIRIM VE PAZARLAMA  PROJESİ HAZIRLIYORUZ

Bizler için çok önemli olan doğal kaynaklarımızdan biri sularımızdır. Bu kaynaklarımızı akarsularımız, göllerimiz ve denizlerimiz oluşturur.

Yurdumuz akarsu bakımından zengindir. Akarsular bakımından en zengin bölgemiz Karadeniz Bölgesidir.

Akarsularımızın yıl içindeki akışı düzenli değildir. Taşıdıkları su miktarı, mevsimlere ve yağışlara bağlı olarak değişir. Bu nedenle akarsularımız ulaşıma elverişli değildir. Ancak akarsularımızdan başka birçok alanda yararlanırız. Buna en güzel örneklerden biri Güneydoğu Anadolu Projesi(GAP)’dır.

Aşağıda Güneydoğu Anadolu Projesi ile ilgili bir haber görüyorsun. Haberi okuduktan sonra aşağıdaki soruları yanıtla:

Cumhuriyet tarihinin en büyük projesi özelliğini taşıyan Güneydoğu Anadolu Projesi’nin (GAP) tamamlanması için “Yap–İşlet Devret ve Kamu–Özel Ortaklığı” sistemi kullanılacak.

GAP Bölgesi’ni kapsayan 9 ilde işletme sayısı ile sanayi ve istihdam alanında ise değişimin önceki yıllara göre daha fazla oldu.

2003 yılında bin 252 işletmede 42 bin 736 kişi istihdam edilirken, 2004 yılında bin 594 işletmede 69 845 kişi, 2005 yılında bin 722 işletmede 73 bin 601 kişi istihdam edildi. 2006 yılında ise bu rakam işletme sayısında bin 834’e, istihdam edilen kişi sayısında ise 80 bin 776’ya yükseldi.

GAP, sulama tesislerinin yanı sıra kentsel ve kırsal alt yapı, ulaştırma, sanayi, sağlık, konut, turizm, spor ve diğer sektörlerdeki yatırımları da içine alan, yörenin topyekün sosyo ekonomik kalkınmasını hedefleyen bölgesel kalkınma projesi kimliğini de taşıyor.

GAP kapsamında, Dicle ve Fırat nehirleri ve kolları üzerinde 22 baraj ve 19 hidroelektrik santrali yapılarak 7 bin 485 MW kurulu güç ile yılda 22 milyar KWh enerji üretimi ve yaklaşık 1.7 milyon hektarlık alanda sulama yapılması amaçlanıyor.

GAP ÖRNEK GÖSTERİLİYOR

32 milyar dolara mal olması beklenen GAP, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde 75 bin 358 kilometrekare alanı kapsıyor. GAP, Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak illerinin geleceğini yakından ilgilendiriyor.

Makedonya’da Vardar Vadisi Projesi ve Mısır’daki Toshaka Projesi için GAP örnek gösteriliyor. GAP’ta, yabancı ülkelere bilgi ihraç edilmeye de başlandı. Mısır, Çin ve Makedonya gibi ülkelerin tarım temsilcileri GAP’a gruplar halinde gelerek bilgi alıyor.

 

*   Sence GAP’ın bölgeye sağladığı faydalar neler olabilir?

 

*   Böyle bir proje bölgedeki insanların yaşamı ve diğer ekonomik faaliyetler üzerinde ne gibi değişiklikler yaratabilir?

Sence devlet yaptığımız her alışverişte ne kadar vergi ödediğimizi nasıl belirliyor?

Ancak ödediğimiz verginin devlete ulaşabilmesi için satıcıdan fiş alınması gerekir. Fiş almadığımızda alışveriş belgelenmeyeceği için vergi ödememiş görünürüz. Bu da devletin gelirlerinin azalması anlamına gelir.

Bu nedenle ödediğimiz verginin devlete ulaşması ve çeşitli hizmetler olarak bize geri dönebilmesi için mutlaka yaptığımız her alışverişte fiş almalıyız.

Sence bir devletin iyi bir vergi sistemi yoksa nasıl sorunlar ortaya çıkar.

3. KONU : GÖREVİMİZ BİLİNÇLENDİRME

Günlük yaşantımızda elektriği ne kadar çok kullandığımızı hepiniz biliyorsunuz. Metroda, sokakların aydınlatılmasında, fabrikalardaki makinelerin çalışmasında, evimizdeki tüm elektrikli aletlerin aktif hale getirilmesinde elektriğin katkısını göz ardı edemeyiz. Bu nedenle modern yaşamın bu enerji kaynağı üzerinde yapılandığını söylemek mümkündür.

Bizler için işlevi bu kadar fazla olan elektrik enerjisi nasıl ve hangi aşamalardan geçilerek üretilmektedir. Bu konuda sen ne dersin?

Ediz’in babasının mesleği elektrik mühendisliğidir. Bu, Ediz’in elektrik konusundaki var olan ilgisini daha da artırıyordu. Babasına sık sık elektriğin üretimi, dağıtımı ve kullanımı ile ilgili sorular soruyordu. Bir gün babasına Türkiye’nin elektriği hangi kaynaklardan ürettiğini sordu. Babası “üretimin ¾’ü termik ¼‘ü ise hidrolik kaynaklardan yani barajlardan sağlanıyor” dedi.

Daha sonra Ediz termik enerjinin petrol, taşkömürü, doğalgaz, linyit gibi fosil yakıtlardan sağlandığını öğrendi bu yakıtların dünyadaki miktarı sınırlıydı. Sınırlı olmasının yanında da iklim dengesini bozuyor, kirlilik yaratıyordu. Türkiye ise çok az çıkardığı petrol ve doğalgaz gibi yakıtları kendisi yeterince üretemiyor, başka ülkelerden satın alıyordu. Babası Ediz’e bu enerji kaynaklarını dışarıdan satın almasının parasal kayba neden olduğunu ve enerji açısından bizi başka ülkelere bağımlı hale getirdiğini söylüyordu.

Ediz bunları duyunca; temiz,  yenilenebilir (tükenmeyen) ve Türkiye’de bulunan kaynaklardan enerji üretilmesinin doğru olacağını düşündü.

Peki bu kaynaklar hangileriydi? Araştırmaları sonucunda Güneş, Rüzgar gibi enerji kaynaklarının düşündüklerine uygun olduğunu gördü. Özellikle güneş enerjisinin potansiyelinin, Akdeniz iklim bölgesinde yer almamız nedeniyle yüksek olduğunu gördü. Güneydoğu Anadolu ve Akdeniz bölgesinde yıllık güneşlenme süresinin neredeyse çöller kadar uzun olması bu konudaki iyimserliğini daha da arttırıyordu.

Amerika Birleşik Devletleri Kaliforniya çölünde hektarlarca genişlikteki alanda güneş enerjisi elde edebiliyordu.

Ediz Türkiye’de bu kaynağın evlerde ve yazlıklarda sıcak su elde etmek dışında kullanılmadığını öğrenince çok üzüldü. Çok önemli bir enerji kaynağı yeterince kullanılmazken diğer kaynaklara (fosil) bu kadar yer ayırmanın doğru olmadığını düşündü. Hemen harekete geçerek “güneş enerjisi” potansiyeli ve Türkiye’de kullanım alanlarını içeren bir proje hazırladı. Bu projeyi tanıtmak için bir kampanya başlattı.

BÖLGELER

GÜNEŞLENME  PERİYODU

(Yıllık ortalama güneşlenme süresi)(Saat)

En fazla güneşlenme olan ay (saat)

En az       güneşlenme olan ay (saat)

GÜNEYDOĞU ANADOLU

3016

407

126

AKDENİZ

2923

360

101

EGE

2726

371

96

İÇ ANADOLU

2712

381

98

DOĞU ANADOLU

2693

373

165

MARMARA

2528

351

87

KARADENİZ

1966

273

82

4. KONU : EKONOMİK KALKINMA VE MESLEKLER

Ediz’in Güneş enerjisi potansiyeli ve kullanım alanları ile ilgili kampanyası ne kadar önemli, değil mi? Peki bu kadar önemli bir projeyi gerçekleştirmek için hangi engelleri aşmak gerektiğini düşündün mü? Örneğin Güneş enerjisini toplayacak araçların yapımı ve montajı, bunlarının kurulacağı arazinin satın alınması, işletilmesi belli bir parasal kaynağı gerektirir.

Bu tür büyük projelerle birlikte ekonomik sektörlerin her alanında tesislerin açılması için ser­mayeye ihtiyaç vardır. Ancak, girişimci gerekli sermayeye sahip olmayabilir. Bu durumda ihtiyaçlarını karşılayabilmek için bankalara yönelir.

Bankalar ekonomik hayatımızda nasıl bir işleve sahiptir?

Yukarıdaki şemaya göre bankalar ekonomik ve toplumsal hayatta nasıl hizmetler veriyor?

Ekonomiye katkıda bulunan ve ekonomik hayatı düzenleyen başka kuruluşlar da vardır. Bunların başında Ticaret ve Sanayi odaları gelir. Bu meslek örgütlerinin başlangıcı Osmanlıya hatta Selçukluya kadar uzanır. Ahilik adıyla bilinen Lonca teşkilatları,  meslek ilkelerini belirleyen ve kontrol eden örgüt-ler olarak tarihteki yerini almıştır.

Günümüzdeki Ticaret ve Sanayi odaları benzer biçimde ekonomik hayattaki karışıklıkları ön-lemektir.

Karacabey Ticaret ve Sanayi Odası başarılı bir etkinliğe daha imza atarak, Oda üyeleriyle birlikte, çok sayıda çiftçinin Tarım ve Köyişleri Bakanlığı uygulamaları hakkında bilgilendirilmesini sağladı. Ulusal ve uluslararası fonların kullanımı için yerel kapasite yaratılmasını hedefleyen “ Kurumsal Kalkınma Yatırımları ile Makine, Ekipman Alımlarının Desteklenmesi Programları” çerçevesinde Karacabeyli çiftçi, şirket ve birliklerin hızla proje üretmeleri bekleniyor. Bu programlar, dış ülkelere karşı Türkiye’nin kırsal kalkınma görüntüsünü oluşturacak.

Bu amaçla, Bursa Tarım İl Müdürlüğü’ne bağlı İl Proje Yürütme Birimi görevlileriyle, Karaca-bey’deki üretici, şirket ve birlik temsilcilerini buluşturan Karacabey Ticaret ve Sanayi Odası, dün Ticaret Borsası Konferans Salonun’da bir konferansa ev sahipliği yaptı. Türk çiftçisiyle, tarıma dayalı sanayi kuruluşlarını destekleme kararı alan Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın geliştirdiği iki destekleme programı, Karacabeylilere tanıtıldı.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*


× 4 = dört

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>